JA! (Familie) Opstellingen

Is een opstellingendag iets voor jou?

Herkenbaar? Dat je het vaak goed wilt doen. Veel rekening houdt met een ander en jezelf daarin soms kwijtraakt. Dat je in een gesprek meteen voelt wat de ander nodig heeft, maar niet goed weet hoe het eigenlijk voor jou is. Dat je ja zegt terwijl je lijf nee zegt. Dat je jezelf blijft uitleggen, aanpassen of maar doorgaan.

Misschien merk je het in kleine, gewone dingen. Je vindt het lastig om rust te nemen. Je voelt je niet gezien. Je raakt  sneller geïrriteerd door je partner, je moeder, je kind of je schoonmoeder dan je zou willen. Je blijft twijfelen over een keuze. Je stelt uit of krijgt maar geen overzicht. Of je voelt je verantwoordelijk voor alles en iedereen.

Soms speelt er iets groters. In je relatie, je gezin, je kinderen, je werk of je gezondheid. Bijvoorbeeld burn-out, overgewicht, chronische klachten, angst, somberheid of andere mentale problemen. Kortom: ergens stroomt je leven net niet zo lekker als je zou willen of lukt het niet om bepaalde keuzes te maken.

Een (familie)opstelling is zien en ervaren wat er speelt

Een opstelling kan helpen om te kijken: wat gebeurt hier nou eigenlijk? Soms is dat een familieopstelling, soms werken we met een thema, keuze, klacht, verlangen of deel van jou of met iets wat jou tegenhoudt om te doen wat je eigenlijk wilt.

Je kunt dus komen met iets groots dat al langer speelt, en net zo goed met iets kleins dat steeds terugkomt. Je hoeft daarvoor niet eerst helemaal vast te zitten. Het begint vaak met een eerlijke vraag. Waarom reageer ik zo? Waarom blijft dit terugkomen? Waarom weet ik met mijn hoofd al van alles, maar doe ik toch steeds opnieuw hetzelfde?

Tijdens een opstelling kunnen we heel praktisch, zonder veel te praten, kijken naar wat er onder jouw gedrag, keuzes, klachten of patronen meespeelt. Door het zichtbaar te maken, ontstaat vaak vanzelf meer helderheid. En juist doordat je het ziet én ervaart, komt er vaak ruimte. In je hoofd, in je lijf en in hoe je naar jezelf en anderen kijkt.

Wat brengt een opstelling?

Wat we vaak terugkrijgen, is dat mensen diep onder de indruk naar huis gaan. Ontroerd, geraakt, lichter. Er is iets zichtbaar geworden waar ze nog niet goed bij konden. Dat zien geeft vaak lucht, ruimte en opluchting.

Soms komt er ook verdriet of boosheid mee, of rouw om hoe lang je iets alleen hebt gedragen. Richting jezelf vooral. Omdat je ineens voelt hoeveel je hebt geprobeerd, hoeveel je hebt volgehouden en hoe logisch het eigenlijk was dat je deed wat je deed.

Juist daardoor ontstaat er vaak meer liefde voor jezelf. Meer begrip en meer rust in je lijf. Mensen vertellen ons dat ze na een opstelling makkelijker keuzes kunnen maken, duidelijker voelen waar hun grens ligt, minder bezig zijn met wat anderen vinden en meer zelfvertrouwen ervaren.

En misschien klinkt dit groot, maar vaak zit het juist in gewone dingen. Dat je rustiger blijft in een gesprek. Dat je minder hoeft uit te leggen. Dat je sneller voelt wat je nodig hebt. Dat je ineens anders kijkt naar jezelf, je partner, je moeder, je werk of dat ene patroon waarvan je dacht: daar kom ik nooit vanaf.

Soms voel je direct na de opstelling al verschil. Soms werkt het in de tijd erna verder door. Wat we vaak horen, is dat mensen de dag zelf ook als ongelooflijk waardevol ervaren. Niet zwaar of ingewikkeld, maar juist open, eerlijk, verrassend, menselijk en vaak veel fijner dan ze vooraf hadden bedacht. Je komt binnen met een vraag, spanning of nieuwsgierigheid, en gaat regelmatig totaal anders naar huis dan je binnenkwam.

Vind je dit spannend?

Dat snappen we heel goed. Veel deelnemers voelen vooraf spanning, nieuwsgierigheid en een beetje frisse tegenzin tegelijk. Je voelt misschien dat je ergens naar wilt kijken, en tegelijk weet je natuurlijk niet precies wat er zichtbaar wordt.

Dat hoeft ook niet. We nemen je rustig mee in de dag. Je hoeft niets te forceren, niets te bewijzen en niets goed te doen.

Het ervaren van spanning hoort er dan ook helemaal bij. En geeft aan dat het voor jou belangrijk is dat je ‘iets’ niet langer uit de weg gaat. En precies om die reden is die spanning juist helemaal welkom.

Waarom wij werken met groepen

We werken in groepen van ongeveer 10 tot 15 mensen. Dat doen we bewust. Een mens leeft altijd in relatie tot anderen. Juist in contact worden patronen zichtbaar die je in je eentje vaak  moeilijker ziet.

Representanten maken een opstelling concreet. Iemand staat bijvoorbeeld als representant voor jou, je moeder, je vader, je partner, je werk, een klacht of een verlangen. Daardoor krijgt jouw innerlijke beeld ineens vorm in de ruimte. Je ziet wie of wat dichterbij wil komen, waar spanning zit, waar afstand is en welke plek jij ten opzichte van het geheel inneemt.

Het werken in een groep maakt dat extra rijk. Je maakt je eigen opstelling mee en wordt ook geraakt door de thema’s van anderen. Een zin, een beweging of een bepaalde blik kan precies een belangrijke snaar in jou raken. Daardoor krijg je vaak ook als representant of toeschouwer inzichten die veel voor je kunnen betekenen.

Omdat iedereen op zo’n dag iets van zichzelf laat zien, ontstaat er vaak snel veiligheid in de groep. Je merkt meteen: ik ben niet de enige. Het wordt samen gedragen, ieder op zijn eigen plek.

We merken keer op keer dat werken via het lichaam dieper binnenkomt dan praten alleen. Zeker wanneer er spanning, oud zeer, (intergenerationeel) trauma of een overprikkeld zenuwstelsel meespeelt. Iets of iemand letterlijk in de ogen kijken door middel van representanten en de laag van de emotie raken die vaak diep verborgen ligt, kan voor een grote verandering zorgen. Juist dit maakt het werken binnen een groep zo krachtig. 

Een vraag inbrengen en representeren

Tijdens onze opstellingendagen kun je een vraag inbrengen, representeren of allebei. Als vraaginbrenger breng je je eigen thema of vraag in. Als representant neem je een plek in de ruimte in en neem je waar wat je daar ervaart. Dat kan iedereen. Je kunt het ook niet fout doen. Ook als je weinig of niets voelt, kan dat precies laten zien wat er in de opstelling zichtbaar wil worden.

We werken bewust in de kring. Je zit dus niet apart naast de begeleider, met de hele groep tegenover je. We stellen de eerste vragen gewoon vanuit de kring, tussen de anderen. Dat geeft vaak meer rust en veiligheid omdat je onderdeel blijft van de groep.

De begeleider staat niet buiten het geheel, maar werkt mee vanuit de groep. Dat maakt het contact gelijkwaardiger en prettiger. Onze ervaring is dat mensen daardoor makkelijker bij zichzelf blijven en dat een opstelling vaak sneller naar de kern kan gaan.

Kijken naar wat zich nu laat zien

Tijdens de JA! opstellingendagen werken we vooral met wat er in het hier en nu zichtbaar wordt. Voor ons hoeft een opstelling dus niet te gaan over het uitpluizen van alles wat er vroeger in je familielijn is gebeurd. Dit leeft al door in jou. In hoe je reageert, waar je lichaam spanning laat zien, waar je jezelf inhoudt, waar je wacht op toestemming of waar je ineens dichtklapt.

Daarom kijken we voorbij het verhaal aan de buitenkant. Vaak weet je hoofd al best veel. Je kunt misschien precies uitleggen waar je last van hebt, wat je hebt meegemaakt of waarom iets lastig voor je is. Alleen verandert er daardoor lang niet altijd iets in je dagelijkse leven.

In onze opstellingen kijken we naar de laag daaronder. Wat gebeurt er nu in contact? Welke plek neem jij in? Waar geef je te veel, houd je vast of wacht je nog op iets van een ander? Welk deel van jou vraagt aandacht?

Soms werken we met je gezin van herkomst of je familiesysteem. Soms met je vader, je moeder of een andere belangrijke persoon. En vaak werken we juist met een deel van jouzelf, een keuze, een klacht, je werk, het leven, of bijvoorbeeld het mannelijke en vrouwelijke in jou.

Voor ons zit de kracht juist in het vertrekpunt in het nu. Daar kun je jezelf gaan zien. Daar kun je voelen wat jij nodig hebt. Daar kun je rouwen om wat je hebt gemist zonder dat je hoeft te blijven proberen om vroeger op te lossen. En daar kun je stap voor stap meer plek innemen in je eigen volwassen leven.